Nội dung chính
Trung Quốc đang triển khai chiến dịch “nhổ cỏ tận gốc” nhằm tiêu diệt các mạng lưới lừa đảo trực tuyến có trụ sở tại Đông Nam Á.
Bối cảnh và quy mô lừa đảo tại Đông Nam Á
Trong những năm gần đây, các đường dây lừa đảo trực tuyến đã chiếm lĩnh một phần đáng lo ngại của thị trường internet ở Myanmar, Campuchia, Thái Lan và các quốc gia lân cận. Các nhóm này thường bắt đầu bằng các mối quan hệ tình cảm giả mạo, sau đó lôi kéo nạn nhân vào các “cơ hội đầu tư” không tồn tại, thu hút hàng ngàn nạn nhân toàn cầu và chiếm đoạt hàng triệu đô la.
Đa ngôn ngữ, đa phương thức
Ban đầu, các vụ lừa đảo nhắm vào người nói tiếng Trung, nhưng nhanh chóng mở rộng sang tiếng Anh, tiếng Thái, tiếng Việt và các ngôn ngữ khác. Nhờ vậy, “đế chế lừa đảo” có thể khai thác người dùng Internet ở mọi khu vực, làm tăng tính phức tạp cho việc truy vết và truy tố.
Chiến dịch “nhổ cỏ tận gốc” của Bắc Kinh
Theo báo AFP, trong năm 2025, Trung Quốc đã chuyển trọng tâm từ việc bắt giam các thành viên cấp thấp sang “đánh trúng các ông trùm”. Điểm nhấn của chiến dịch gần đây là việc bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi – người đứng đầu một trong những nhóm lừa đảo quy mô lớn nhất – từ Campuchia.
Chen Zhi, 38 tuổi, gốc Trung Quốc, trước đây đã bị Mỹ truy tố vào tháng 10/2024 với cáo buộc sử dụng công ty Prince Group làm “vỏ bọc” cho một mạng lưới lừa đảo toàn cầu. Sau nhiều tháng hợp tác điều tra chung, lực lượng an ninh Campuchia đã bắt giữ ông theo yêu cầu của Bắc Kinh và giao nộp cho cơ quan chức năng Trung Quốc.
Quá trình dẫn độ và phản ứng quốc tế
Bộ Công an Trung Quốc công bố đoạn video cho thấy Chen Zhi bị còng tay, trùm túi đen lên đầu và được đưa lên máy bay. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh các nước Đông Nam Á – bao gồm Thái Lan, Myanmar và Campuchia – đã ký các bản ghi nhớ hợp tác với Trung Quốc để “tăng cường nỗ lực chung chống lừa đảo viễn thông và lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia”.
Thành công và những thách thức còn lại
Trong năm 2024, các chiến dịch trấn áp do Bắc Kinh dẫn đầu đã giải cứu hơn 3.000 nạn nhân khỏi các trung tâm lừa đảo ở Myanmar và Campuchia, trong đó nhiều người được hồi hương về Trung Quốc. Tuy nhiên, AFP dự báo rằng còn rất nhiều “người tài trợ tài chính then chốt” của các mạng lưới này đang ẩn mình, và Trung Quốc dự định truy nã thêm ít nhất 100 đối tượng trong thời gian tới.
Thêm vào đó, vụ bắt giữ doanh nhân She Zhijiang (sáng lập Tập đoàn Yatai) ở biên giới Thái Lan‑Myanmar, người bị cáo buộc xây dựng trung tâm lừa đảo khét tiếng, cho thấy việc đưa các “ông trùm” về xét xử trong nước đang trở thành chiến lược tiêu chuẩn của Bắc Kinh.
Những bài học rút ra cho doanh nghiệp và người dùng
- Kiểm tra kỹ thông tin: Trước khi đầu tư hoặc tham gia các mối quan hệ trực tuyến, hãy xác minh nguồn gốc và giấy phép của đối tác.
- Đào tạo nhận diện lừa đảo: Các doanh nghiệp nên tổ chức chương trình giáo dục an ninh mạng cho nhân viên, đặc biệt là những người làm việc trong lĩnh vực tài chính và bán hàng trực tuyến.
- Hợp tác quốc tế: Các quốc gia cần chia sẻ thông tin nhanh chóng với nhau để ngăn chặn các mạng lưới lừa đảo đa quốc gia.
Những nỗ lực này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại tài chính mà còn nâng cao niềm tin của người tiêu dùng vào môi trường số.
—