Nội dung chính
Thời gian tới là giai đoạn quyết định cho hàng loạt dự án đường sắt quy mô lớn của Việt Nam, và Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra khung chỉ đạo “3 có, 2 không” để bảo đảm lợi ích quốc gia, người dân và doanh nghiệp đồng thời loại trừ tham nhũng và lãng phí.
Bối cảnh và yêu cầu mới từ Thủ tướng
Trong Thông báo số 17/TB‑VPCP ngày 09/01/2026, Thủ tướng nhấn mạnh tám nguyên tắc cốt lõi mà Ban Chỉ đạo, các Bộ, ngành và địa phương phải tuân thủ:
- Quán triệt “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Mỗi nhiệm vụ cần được phân công chi tiết, theo dõi và đánh giá định kỳ.
- Thực hiện “3 tập trung”: tập trung lãnh đạo, lực lượng và nguồn lực cho các dự án trọng điểm. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp.
- Quyết tâm chính trị cao: hành động quyết liệt, hiệu quả, đưa công trình vào khai thác sớm để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
- Đảm bảo “3 có” và “2 không”: có lợi ích cho Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; không có tham nhũng, tiêu cực; không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc.
- Ban hành Nghị định nhanh chóng: hướng dẫn Luật đường sắt, quy định giao nhiệm vụ, tiêu chí lựa chọn nhà thầu và thiết kế kỹ thuật tổng thể; hoàn thành trước 15/01/2026.
- Giải phóng mặt bằng gấp: các địa phương phải chủ động giải phóng, nếu thiếu vốn báo cáo Thủ tướng trước 15/01/2026; Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ bồi thường, tái định cư.
- Đào tạo nguồn nhân lực: Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ GD&ĐT và Tổng Công ty Đường sắt triển khai Đề án đào tạo, xây dựng lộ trình chi tiết, ưu tiên tuyến Lào Cai‑Hà Nội‑Hải Phòng.
- Phát triển công nghiệp đường sắt và chuyển giao công nghệ: Tổng CT Đường sắt Việt Nam thực hiện Tổ hợp công nghiệp đường sắt; các tập đoàn viễn thông quân đội và VNPT hỗ trợ công nghệ hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển.
Các dự án trọng điểm được giao nhiệm vụ
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
Bộ Xây dựng sẽ xác định nhanh hướng tuyến, đồng thời chuẩn bị báo cáo lựa chọn công nghệ (350 km/h) dựa trên tiêu chí kinh tế‑kỹ thuật, quản lý vận hành và chuyển giao công nghệ. Quy trình đầu tư (công, PPP, kinh doanh) sẽ được xây dựng minh bạch, báo cáo Ban Chỉ đạo trước 15/01/2026.
Đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng
Tiến độ dự án thành phần 2 dự kiến hoàn thành Báo cáo NCKT vào tháng 3/2026, phê duyệt dự án tháng 7/2026 và khởi công các hạng mục chính từ tháng 12/2026. Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao đồng thời đẩy nhanh đàm phán vay vốn và hiệp định hợp tác trong quý 1/2026.
Tuyến Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái
Quận Quảng Ninh sẽ làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng‑Hạ Long‑Móng Cái theo quy định pháp luật, trong khi Bộ Xây dựng ký kết thỏa thuận kỹ thuật với Trung Quốc để hoàn thiện quy hoạch năm 2026.
Đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM
Hai thành phố sẽ tự chủ triển khai các tuyến đô thị, đồng thời Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng tiêu chuẩn chung cho đường sắt đô thị, dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2026. TP.HCM ưu tiên khởi công tuyến Bến Thành – Tham Lương trước 19/01/2026 và kết nối cảng hàng không Long Thành – Tân Sơn Nhất.
Kết luận
Khung “3 có, 2 không” không chỉ là lời hứa mà còn là bộ khung đo lường thực tiễn cho mọi dự án đường sắt. Nếu các bộ, ngành và địa phương thực hiện nghiêm túc, các dự án sẽ góp phần giảm thời gian di chuyển, kích thích xuất khẩu và tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người Việt. Bạn nghĩ gì về khả năng hoàn thành các mốc thời gian này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình ở phần bình luận!