Việt Nam đang chuẩn bị khai trương kênh trái phiếu xanh để đáp ứng nhu cầu huy động vốn khổng lồ cho các dự án công xanh 2026‑2030.

Bức tranh thị trường trái phiếu năm 2025

Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), tháng 12/2025 đã tổ chức 20 đợt đấu thầu trái phiếu chính phủ (TPCP) do Kho bạc Nhà nước (KBNN) phát hành, huy động được 64.581 tỷ đồng. Toàn năm, KBNN tổng cộng thu hút 371.500 tỷ đồng, hoàn thành 74,3 % kế hoạch phát hành.

Trong 12 tháng, các kỳ hạn 5‑năm, 10‑năm và 30‑năm đều được chào bán, trong đó kỳ hạn 10 năm chiếm 96 % khối lượng phát hành (tương đương 61.729 tỷ đồng). Lãi suất trúng thầu tăng nhẹ, đạt 3,20 % (5 năm), 4,00 % (10 năm) và 4,13 % (30 năm).

Thị trường thứ cấp

Giá trị niêm yết TPCP tính tới 31/12/2025 đạt 2.535 nghìn tỷ đồng, tăng 1,6 % so với tháng trước. Giao dịch bình quân tháng 12 đạt 12.957 tỷ đồng/phiên (+2,6 % so với tháng 11), trong đó nhà đầu tư nước ngoài chiếm 3,82 % tổng khối lượng, mua ròng 70 tỷ đồng. Lũy kế năm, khối lượng giao dịch trung bình 14.845 tỷ đồng/phiên, tăng 26,02 % so với 2024.

Vai trò chiến lược của TPCP

Trong buổi hội nghị tổng kết thị trường trái phiếu, Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng năm 2025, thị trường trái phiếu đã huy động hơn 730 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 27 % tổng vốn đầu tư xã hội và chiếm 33,3 % GDP năm 2024. Trái phiếu chính phủ (TPCP) đóng vai trò kênh huy động chủ đạo, đáp ứng gần 70 % nhu cầu tài chính của ngân sách trung ương và chiếm 80 % tổng huy động vốn trong nước giai đoạn 2021‑2025.

Trái phiếu doanh nghiệp cũng tăng trưởng mạnh, ước đạt 441,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2025.

Định hình trái phiếu xanh tại Việt Nam

Kho bạc Nhà nước cho biết năm 2026 sẽ đa dạng hoá nguồn và phương thức vay, mở rộng kỳ hạn và sản phẩm TPCP, đồng thời điều chỉnh lãi suất theo sát xu hướng thị trường và chính sách tiền tệ. Điều này nhằm kích thích sự tham gia của các quỹ bảo hiểm, công ty bảo hiểm nhân thọ và ngân hàng thương mại.

Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10 % từ năm 2026, Bộ Tài chính dự định phát hành trái phiếu chính phủ xanh – công cụ tài chính hướng tới các dự án đầu tư công xanh như thủy lợi, năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường. Đồng thời, sẽ tiếp tục phát triển nhà đầu tư tổ chức có tiềm lực tài chính mạnh để tăng tính ổn định và bền vững cho thị trường.

Nhận định chuyên gia

Theo TS. Đào Mai Phương (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế‑tài chính), tăng trưởng kinh tế cao và bền vững chỉ có thể thực hiện khi nguồn lực tài chính được huy động một cách hiệu quả và có tiêu chuẩn xanh. Hai mục tiêu này không thể tách rời mà tạo ra một vòng quay tương hỗ, giúp duy trì ổn định kinh tế trong bối cảnh biến động toàn cầu.

TS. Phương nhấn mạnh, mặc dù Việt Nam chưa có khái niệm “trái phiếu xanh” theo chuẩn quốc tế, nhưng thực tế đã có các sản phẩm trái phiếu hỗ trợ dự án xanh – bao gồm trái phiếu chính phủ, trái phiếu được chính phủ bảo lãnh và trái phiếu địa phương tài trợ cho điện gió, năng lượng mặt trời, và các dự án bảo vệ môi trường.

Việc phát triển trái phiếu xanh sẽ không chỉ mở ra kênh huy động vốn mới mà còn tạo động lực cho các doanh nghiệp và địa phương đầu tư vào các dự án bền vững, góp phần giảm phát thải và đạt các mục tiêu môi trường quốc tế.

Những bước đi này đồng thời giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn với xu hướng tài chính xanh toàn cầu, nâng cao uy tín tài chính quốc gia và thu hút nguồn vốn xanh từ các quỹ đầu tư quốc tế.

Hãy theo dõi chúng tôi để cập nhật những diễn biến mới nhất về thị trường trái phiếu xanh và cơ hội đầu tư bền vững.