Ngành dệt may Việt Nam đã vượt qua một năm đầy biến động, đạt kim ngạch xuất khẩu 46 tỷ USD vào năm 2025 và đặt mục tiêu 64,5 tỷ USD đến năm 2030.

Thách thức và cơ hội trong năm 2025

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, các doanh nghiệp dệt may phải đối mặt với giá nguyên liệu (bông, xơ) và chi phí logistics tăng mạnh, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe về thời gian giao hàng, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, đơn giá gia công đang giảm, làm thu hẹp biên lợi nhuận.

Áp lực thuế quan từ Hoa Kỳ cũng làm tăng chi phí chuỗi cung ứng, khiến Việt Nam phải chia sẻ phần chi phí này với đối tác. Mặc dù vậy, thị trường Mỹ vẫn là khách hàng lớn nhất, với kim ngạch ước hơn 18 tỷ USD – tăng khoảng 10 % so với năm trước.

Theo Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), các doanh nghiệp đã tối đa hoá sản lượng, bảo đảm tiến độ, mở rộng tệp khách hàng và đa dạng hoá thị trường. Đồng thời, họ đang chuyển sang sản xuất các sản phẩm trung‑cao cấp, kỹ thuật khó, nhờ khả năng tái cấu trúc nhanh chóng và đầu tư công nghệ.

Những khó khăn đặc thù

Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), ông Vũ Đức Giang, nhấn mạnh rằng kể từ năm 2021, ngành không còn gặp khó khăn như trước đại dịch COVID‑19. Các yếu tố như lạm phát, xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ và thuế quan mới đã làm thu hẹp thị trường và tăng chi phí sản xuất.

Chiến lược ba trụ cột của VITAS (từ 2026)

VITAS đề ra ba trụ cột chiến lược để duy trì và nâng cao sức cạnh tranh:

• Đa dạng hoá thị trường, khách hàng và sản phẩm: không chỉ dựa vào Mỹ mà còn khai thác châu Phi, Nga và các thị trường ngách có biên lợi nhuận cao.
• Phát triển nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước: giảm phụ thuộc nhập khẩu, ổn định chi phí.
• Đẩy nhanh tự động hoá, chuyển đổi số và công nghệ mới: tăng năng suất, giảm lỗi và đáp ứng yêu cầu “xanh” của khách hàng toàn cầu.

Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2026 dự kiến đạt 48‑49 tỷ USD, hướng tới 64,5 tỷ USD vào năm 2030.

Giá trị gia tăng và xu hướng cá nhân hoá

VITAS cho biết, để tăng lợi nhuận, doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình gia công số lượng lớn sang các phân khúc có hàm lượng chất xám và tay nghề cao. Khách hàng quốc tế đang ưu tiên đặt hàng may đo riêng, thay vì các lô hàng lớn, đồng thời ưa chuộng sản phẩm thủ công – một lợi thế của lực lượng lao động Việt Nam.

Định hướng tăng trưởng tới 2030

Với kim ngạch xuất khẩu dự kiến 46 tỷ USD năm 2025, ngành dệt may đã chứng kiến sự dịch chuyển đáng kể trong cơ cấu sản phẩm: hàng may mặc chiếm khoảng 80 % kim ngạch (từ 27,8 tỷ USD năm 2020 lên 36,6 tỷ USD năm 2025). Đồng thời, xuất siêu đạt 21 tỷ USD, phản ánh mức độ nội địa hoá và liên kết chuỗi cung ứng trong nước ngày càng mạnh.

Những nhà lãnh đạo như ông Phạm Quang Anh (May mặc Dony) đã mở rộng sang châu Phi và Nga, chứng minh tiềm năng thị trường mới. Tuy nhiên, họ vẫn phải đối mặt với áp lực giảm đơn hàng lớn, yêu cầu giao hàng nhanh, giá thấp và chất lượng cao.

Nhìn chung, dù có nhiều thách thức, ngành dệt may Việt Nam đang tiến vào “giai đoạn mới” – các đơn hàng nhỏ lẻ nhưng giá trị cao, dựa trên thiết kế cá nhân hoá, công nghệ số và tiêu chuẩn môi trường.