Dự án Trung tâm Điều hành và Giao dịch Thương mại VICEM – một trong những dự án đầu tư công lớn nhất Việt Nam – đã trở thành ví dụ điển hình về lãng phí tài sản nhà nước và gây ra vụ án hình sự quy mô lớn.

Bối cảnh dự án VICEM

Dự án được báo cáo ban đầu với mức đầu tư hơn 488 tỷ đồng, nhưng qua nhiều lần điều chỉnh, tổng vốn dự kiến đã tăng lên hơn 2.700 tỷ đồng. Công trình khởi công vào ngày 6/5/2011 và chỉ hoàn thành phần thô, cất nóc vào ngày 9/8/2015, sau đó bị dừng thi công và bỏ hoang đến nay.

Cho đến thời điểm hiện tại, tổng chi phí đã chi cho dự án đạt 1.245 tỷ đồng, trong khi không một phần nào của công trình được khai thác, gây lãng phí hơn 381,6 tỷ đồng.

Những bị cáo và tội danh

Phiên tòa mở đầu dự kiến vào ngày 26/1/2024 tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội, với 14 bị cáo, bao gồm các cựu lãnh đạo VICEM và các đối tác liên quan. Các bị cáo bị truy tố với các tội danh sau:

• Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
• Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.

Danh sách một số bị cáo tiêu biểu:

• Nguyễn Ngọc Anh – cựu Tổng Giám đốc VICEM.
• Hoàng Ngọc Hiếu – cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM.
• Dư Ngọc Long – cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM.
• Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch Hội đồng Thành viên VICEM.
• Tạ Quang Bửu – cựu Phó Tổng Giám đốc VICEM.
• Nguyễn Thành Tâm – Phó Trưởng phòng Kế hoạch Ban quản lý dự án VICEM.
• Đỗ Đình Thu – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Xây dựng ECON.

Chi tiết vi phạm và hậu quả tài chính

Điều tra cho thấy các bị cáo đã cố ý làm sai lệch chỉ tiêu tài chính, không thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 26/12/2011, và lập dự án không phản ánh thực tế. Kết quả là dự án dở dang, không thể tiếp tục triển khai và gây lãng phí tài sản nhà nước.

Đặc biệt, trong gói thầu số 19 “Thi công tường vây và cọc khoan nhồi”, Nguyễn Ngọc Anh và Dư Ngọc Long đã thỏa thuận trích 5 % tiền thanh toán của gói thầu cho VICEM, đồng thời phối hợp với Đỗ Đình Thu (Công ty ECON) để chuẩn bị hồ sơ mời thầu giả mạo, giúp ECON trúng thầu. Sau mỗi lần VICEM thanh toán, ECON chuyển lại hơn 3,2 tỷ đồng cho Dư Ngọc Long.

Hành vi “thông đồng” này đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 15,6 tỷ đồng.

Tiến trình xét xử

Phiên tòa dự kiến sẽ kéo dài 7 ngày, do Hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán (đứng đầu là thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Thủy) và 5 kiểm sát viên thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội. Các bị cáo sẽ phải trả lời các cáo buộc về lãng phí tài sản nhà nước và gian lận đấu thầu.

Hệ quả và các biện pháp khắc phục

Trong quá trình điều tra, Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã phong tỏa 9 bất động sản, 217.238 cổ phiếu, 8 trái phiếu và 2 sổ tiết kiệm liên quan. Các bị cáo đã nộp khắc phục hơn 2,6 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát cũng đề xuất các cơ quan quản lý liên quan (Bộ Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội…) xem xét xử lý các cá nhân có liên quan đến việc tham mưu, giao đất và cấp giấy chứng nhận đầu tư.

Vụ án không chỉ là bài học cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp nhà nước trong việc quản lý tài sản công, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của minh bạch đấu thầu và giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý.

Đọc thêm các tin tức pháp lý và kinh doanh để nắm bắt những thay đổi quan trọng trong môi trường đầu tư Việt Nam.