Nội dung chính
Trong bối cảnh dịch bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng kéo dài đến cuối năm 2025, một số địa phương vẫn ghi nhận tỷ lệ ca chuyển nặng đáng lo ngại.
Bối cảnh hiện trạng dịch bệnh 2025-2026
Theo báo cáo giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế (ngày 12/1/2026), toàn quốc đã ghi nhận 190.040 ca mắc sốt xuất huyết – tăng 28,4% so với năm 2024, và 107.249 ca mắc bệnh tay chân miệng – tăng 28,9%.
Số liệu ca mắc trên toàn quốc
- Sốt xuất huyết: 190.040 ca (2025)
- Tay chân miệng: 107.249 ca (2025)
- Cả hai bệnh có xu hướng giảm trong những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, nhưng vẫn tồn tại nhiều ca nặng.
Nguyên nhân gia tăng và nguy cơ chuyển nặng
Hai yếu tố chính làm tăng tỷ lệ ca nặng là:
- Hành vi chủ quan của người dân – đến bệnh viện muộn khi bệnh đã ở giai đoạn nặng.
- Điều kiện môi trường thuận lợi cho muỗi và vi khuẩn (đô thị hóa nhanh, ổ nước đọng, vệ sinh yếu).
Sốt xuất huyết: yếu tố môi trường và hành vi
Virus Dengue lây truyền qua muỗi Aedes. Sự thay đổi khí hậu, mưa kéo dài và việc xây dựng không kiểm soát tạo ra nhiều ổ lăng quăng trong khu dân cư, công trường, nhà trọ. Đồng thời, người dân chưa thực hiện đủ biện pháp che đậy, diệt muỗi tại nhà.
Tay chân miệng: vệ sinh cá nhân và môi trường
Bệnh do Enterovirus lây qua đường tiêu hoá và tiếp xúc. Điều kiện vệ sinh cá nhân kém, việc dùng chung đồ dùng ăn uống, cũng như bề mặt môi trường chưa được khử trùng thường xuyên, là những nguyên nhân chủ yếu khiến dịch lan rộng.
Biện pháp phòng ngừa và ứng phó của Bộ Y tế
Bộ Y tế và Cục Phòng bệnh đã ban hành chỉ đạo cho Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào ba trụ cột:
Giảm nguồn nước cho muỗi – Đối với sốt xuất huyết
- Đậy kín mọi dụng cụ chứa nước (bình hoa, thau rửa, thùng nước).
- Thay nước bình hoa hàng tuần, bỏ muối hoặc dầu vào bát nước để ức chế muỗi đẻ trứng.
- Thực hiện chiến dịch diệt muỗi bằng cách thả cá ăn ấu trùng, dùng thuốc an toàn tại các khu vực “điểm nóng”.
‘3 sạch’ và vệ sinh cho tay chân miệng
- Ăn uống sạch: Thực phẩm phải được nấu chín, nước uống phải qua lọc hoặc đun sôi.
- Ở sạch: Vệ sinh bề mặt đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa bằng xà phòng hoặc dung dịch khử trùng thông thường.
- Bàn tay sạch: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch ít nhất 20 giây, đặc biệt trước và sau khi ăn, thay tã, hoặc sau khi đi vệ sinh.
Đối với trẻ có triệu chứng (sốt, nốt phỏng trên lòng bàn tay, chân hoặc niêm mạc miệng), cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Kết luận và lời khuyên cho người dân
Việc giảm thiểu các ca nặng không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của nhà nước mà còn đòi hỏi mỗi người dân phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Hãy:
- Kiểm tra, dọn sạch mọi nguồn nước đọng quanh nhà mỗi tuần.
- Thực hiện “3 sạch” hằng ngày, đặc biệt với trẻ nhỏ.
- Đến bệnh viện sớm nếu có dấu hiệu sốt hoặc nốt phỏng bất thường.
- Tham gia các chiến dịch tuyên truyền và vệ sinh cộng đồng do địa phương tổ chức.
Những hành động nhỏ nhưng kiên trì sẽ góp phần ngăn chặn dịch bệnh lan rộng và bảo vệ sức khỏe cho cả cộng đồng.